İçeriğe geç

Türkiye Su Krizinin Eşiğinde: Uzmanlardan Çarpıcı Uyarılar!

Türkiye Su Krizinin Eşiğinde: Uzmanlardan Çarpıcı Uyarılar!

Son dönemlerde Türkiye, yaşanan şiddetli yağışlarla birlikte baraj doluluk oranlarının yükselmesine tanıklık etse de, bu durum ülkemizin derin bir su krizinin ortasında bulunduğunu değiştirmiyor. Toplumun %80’inin su tasarrufu yapma isteği, devasa su israfının önüne geçemiyor. Bu konuyu derinlemesine incelemek için Süleyman Demirel Üniversitesi Öğretim Üyesi ve Türkiye Tabiatını Koruma Derneği Bilim Danışmanı Dr. Erol Kesici ile bir araya geldik.

Dr. Kesici, Türkiye’nin su yönetimi politikalarında yaşanan yanlışlıkların yanı sıra, barajlardaki doluluk yanılsamasının ve yeraltı sularındaki tehlikelerin üstünde durdu. Kendisi, “Bilimsel veriler ışığında, Türkiye’deki yağışlar ve sellerin baraj doluluk oranlarını artırması, su krizini çözmeye yetmiyor” şeklinde konuştu.

Geçmiş yıllarda benzer mevsim normalleri yaşandığını hatırlatan Kesici, baraj kapaklarının açılarak suların tahliye edildiğini belirtti. Asıl sorunun, doğal göller ve sulak alanlar gibi suyun temel kaynaklarının büyük oranda tahrip edilmesi olduğunu vurguladı. “Son 60 yıl içinde, doğal göllerin ve sulak alanların %78’i insan etkisiyle kayboldu. Geri kalanların su seviyeleri ve ekosistemleri de ciddi şekilde zarar gördü” dedi.

Ayrıca, kontrol altına alınamayan aşırı sondaj kuyu açılımlarının yeraltı sularında büyük kayıplara yol açtığını ifade eden Kesici, Türkiye’nin birçok bölgesinde ‘su iflası’ yaşandığını belirtti. İç Anadolu ve diğer bölgelerde obruk sayısının 70’ten 700’e çıkmasının bu durumun en somut kanıtı olduğunu sözlerine ekledi.

Uzman, 2030 yılında Türkiye’nin doğrudan su kıtlığı çeken bir ülke olacağına dair yapılan araştırmalara dikkat çekti. Ancak Dr. Kesici, bu tarihin aslında çoktan geçtiğini belirtiyor: “Ülkemizde kişi başına düşen yıllık su miktarı çoğu zaman 1000 metreküpün altına iniyor. Artan nüfus, tarımda uygulanan su popülizmi ve kaçak kuyular bu durumu daha da kötüleştiriyor. Biz 2020’li yıllarda da su kıtlığı yaşayan bir ülkeyiz” dedi.

Mevcut su yönetimi stratejilerinin yetersiz olduğunu vurgulayan Kesici, toplumun %80’inin su tasarrufu yapma isteğine rağmen bireysel önlemlerin etkisinin oldukça sınırlı olduğunu belirtti. Suyun sektörel dağılımına baktığımızda ise tarımın %79, sanayinin %10 ve evlerin %11 oranında su kullandığını gösteriyor. Tarımdaki modernleşme eksikliğinin bu sorunları tetiklediğini ifade eden Kesici, “Acaba israf daha çok tarımsal payda mı yoksa evsel kullanımda mı?” sorusunu yöneltti.

Kesici, ayrıca UNESCO verilerine atıfta bulunarak, Akdeniz kuşağındaki kuraklığın %17’sinin iklim krizinden, %83’ünün ise suyun kötü yönetilmesinden kaynaklandığını belirtti. Yeraltı sularının rastgele ve bilim dışı kullanımının tehlikelerine dikkat çeken Kesici, bu kaynakların geleceğin güvencesi olarak adlandırılabileceğini ifade etti. Resmi ölçümlerde geçmişte 10-50 metrelerde çıkan suların bugün 200-300 metre derinliklerde bulunmasının, dikey çekilmelere yol açtığını söyledi.

Alternatif su yönetimi çözümleri hakkında da değerlendirmelerde bulunan Dr. Erol Kesici, Tokyo’daki yer altı tahliye tüneli ve rezervuar ağı ‘Kasukabe’ benzeri sistemlerin Türkiye’de de uygulanabileceğini belirtti ve bu tür sistemlerin sel ve kuraklıkla mücadelede önemli bir rol oynayabileceğini vurguladı.