
Avrupa’nın kuzeydoğusunda yaşanan son gelişmeler, gözleri yeniden Rusya’nın olası hamlelerine çevirdi. Bölgedeki gerilimin boyutu ve NATO’nun bu duruma tepkisi, eski Fin generalinin dikkat çektiği bir senaryo ile gündeme geldi. Bu senaryo, tüm dengeleri değiştirebilecek bir tehdit barındırıyor.
Estonya ile Rusya arasındaki gerginlik, savunma sanayisine yönelik bir sabotaj girişimi sonrasında yeni bir aşamaya taşındı. Estonya hükümeti, Threod Systems adlı insansız hava aracı üreticisine yönelik saldırı girişimini gerekçe göstererek, ülkenin tüm kara sınır geçişlerini kapatma kararı aldı. Estonya Dışişleri Bakanı Margus Tsahkna, bu kararın 1 Aralık itibarıyla yürürlüğe gireceğini duyurdu.
Estonya İç Güvenlik Servisi KAPO, Threod Systems şirketine yönelik gerçekleştirilen sabotaj girişimiyle bağlantılı olarak 8 kişinin gözaltına alındığını açıkladı. Söz konusu saldırının, uzun menzilli saldırı ve keşif amaçlı insansız hava araçları üreten tesislere yönelik olduğu ve binada patlama ile yangın çıkarmayı hedeflediği belirtildi.
Estonya makamları, sabotaj girişiminin Rus askerî istihbarat servisi GRU tarafından organize edildiğini iddia ediyor. Estonya Başbakanı Kristen Michal, saldırının münferit bir olay olmadığını ve Rusya’nın Avrupa’ya yönelik daha geniş kapsamlı hibrit savaş stratejisinin bir parçası olduğunu savunuyor. Ülkenin Rusya ile Narva, Koidula ve Luhamaa olmak üzere üç ana kara sınır geçiş noktası bulunuyor. 1 Aralık’ta yürürlüğe girmesi planlanan karar ile bu geçiş noktalarının kapatılması öngörülüyor; ancak uygulamanın ne kadar süreceğine dair henüz resmi bir takvim açıklanmadı.
Başbakan Michal, saldırı girişiminin ülkesinin Ukrayna’ya verdiği destekle bağlantılı olduğunu belirterek, Rusya’nın bu tür eylemlerle Estonya’yı korkutmayı, güvenlik politikalarında tereddüt oluşturmayı ve Ukrayna’ya sağlanan desteği zayıflatmayı amaçladığını ifade etti. Hükümetin güvenlik önlemlerini artıracağını ve Ukrayna’ya desteğini sürdüreceğini vurgulayan Michal, sınırların kapatılmasının temel amacının Estonya halkının ve ulusal güvenliğinin korunması olduğunu belirtti.
Estonya’nın sınır kapatma kararı, bölgede olası bir Rus askerî hamlesi ile ilgili tartışmaları yeniden alevlendirdi. Eski Fin general ve Avrupa Parlamentosu üyesi Pekka Toveri, The Sun’a yaptığı açıklamada, Moskova’nın Narva üzerinden NATO’nun kararlılığını test edebilecek bir senaryoyu uygulamaya koyabileceği uyarısında bulundu. Toveri, Rusya’nın Estonya’nın sınır kapatma kararını propaganda aracı olarak kullanabileceğini ve bölgede yaşayan Rusça konuşan nüfusun haklarının ihlal edildiği iddiasını gündeme getirebileceğini belirtti. Bu durumun Moskova’ya olası bir müdahaleyi meşrulaştırmak için siyasi ve psikolojik bir zemin oluşturma fırsatı verebileceği ifade ediliyor.
Toveri, Rusya’nın NATO’ya doğrudan ve kapsamlı bir askerî meydan okuma gerçekleştirme kapasitesine sahip olmayabileceğini, ancak ittifakın 5. madde kapsamındaki yükümlülüklerini test edecek sınırlı toprak ele geçirme girişiminde bulunabileceğini savundu. Olası bir Narva senaryosunun, hibrit ve askerî adımlardan oluşabileceği öngörülüyor. Rusya’nın sınır hattında belirsizlik yaratacak provokasyonlarda bulunabileceği ve gerçek saldırganın kimliğini gizlemek için sahte sınır olayları düzenleyebileceği belirtiliyor.
Narva, Estonya’nın üçüncü büyük şehri olarak, ülkenin Rusya ile olan sınırındaki en önemli yerleşim merkezlerinden biri konumunda. Narva Nehri’nin iki ülke arasında doğal sınır oluşturması ve Narva Körfezi’ne yakın stratejik konumu, kenti öne çıkarıyor. Yaklaşık 60 bin kişinin yaşadığı kentte, nüfusun yüzde 97’sinden fazlasının Rusça konuştuğu bildiriliyor. Bu demografik yapı, Narva’yı Rusya’nın siyasi ve propaganda faaliyetleri açısından hassas bir bölge haline getiriyor.
Narva Belediye Başkanı Jaan Toots, Rusya’nın kente yönelik olası bir askerî girişiminin NATO üyeliği nedeniyle ciddi sonuçlar doğuracağını ifade etti. Toots, bölgede her zaman bir tehlike bulunduğunu ancak Estonya’nın NATO ile birlikte bu tehditlere karşı durmaya kararlı olduğunu belirtti.
