3-9 Kasım tarihleri arasında kutlanan Organ Bağışı Haftası dolayısıyla, Türk Nefroloji Derneği, Türk Yoğun Bakım Derneği ve Organ Nakli Koordinatörleri Derneği işbirliğiyle bir basın toplantısı düzenlendi. Toplantıda, organ bağışı konusundaki güncel durum ele alındı ve kadavradan bağışları artırmaya yönelik 10 maddelik bir ortak bildiri açıklandı.
Türk Nefroloji Derneği Başkanı Prof. Dr. Aydın Türkmen, Sağlık Bakanlığı’nın geçen yıl Temmuz ayında devreye aldığı yeni sistemin organ bağışçıları için sağladığı kolaylıkları vurguladı. e-Devlet ve e-Nabız uygulamaları üzerinden organ bağışçısı olma kararının hızla beyan edilebilmesinin önemli bir fırsat sunduğunu belirten Türkmen, bu sayede bağışçı sayısında üç katlık bir artış yaşandığını ve toplamda bağışçı sayısının 1 milyona yaklaşmakta olduğunu ifade etti.
Ancak, Türkmen, bu dijital sistemin yeterli olmadığını vurgulayarak, bağış kararlarının mutlaka aile bireyleriyle de paylaşılması gerektiğini söyledi. Türkiye’de, 2025 yılında 5 bin 226 organ nakli gerçekleştirildiğini ve 2026’nın ilk 10 ayında bu sayının 4 bin 142’ye ulaştığını belirten Türkmen, hâlâ 33 bini aşkın kişinin organ beklediğini, bu hastaların büyük çoğunluğunun böbrek ve karaciğer nakli beklediğini aktardı.
Türk Yoğun Bakım Derneği Başkanı Prof. Dr. Fethi Gül, kadavradan bağışın önündeki en büyük engelin bilgi kirliliği olduğunu dile getirerek, beyin ölümü ve bitkisel hayat arasındaki farkı net bir şekilde açıkladı. Gül, beyin ölümü tanısı konulan 2 bin 78 kişiden yalnızca 375’inin bağış yaptığını, bu oranın %18 gibi düşük bir seviyede kaldığını ifade etti. Eğer bağış gerçekleşmeyen 1,703 kişi bağışçı olabilseydi, her bir bağışçıdan 8 kişiye nakil yapılabilseydi, 13 bin 624 kişinin daha hayata dönebilme şansının olabileceğini vurguladı.
Organ Nakli Koordinatörleri Derneği Başkanı Öğr. Gör. Nilgün Bilal, Türkiye’nin canlı vericili nakillerde dünya sıralamasında ilk sırada olduğunu ancak kadavra donör oranında ciddi bir düşüş yaşandığını belirtti. Bilal, Türkiye’de kadavra donör oranının milyonda 5,48 olduğunu, bu rakamın İspanya’da 51,9, İtalya’da 30,9 gibi yüksek seviyelerde olduğunu dile getirdi. “Hayattayken sevdiklerimize canımızı veriyoruz. Peki, öldükten sonra başka birinin sevdiğine can olmaya var mıyız?” diyerek, organ bağışının önemine dikkat çekti.
Toplantıda, “Organ Bağışı Hayat Kurtarır” sloganıyla imzalanan 10 maddelik ortak bildiride, organ bağışının toplumsal bir sorumluluk olarak görülmesi, toplumun doğru ve güvenilir bilgiye erişiminin sağlanması, bireylerin organ bağışı kararlarını özgür iradeleriyle verebilmeleri için teşvik edilmesi gibi çağrılar yer aldı. Ayrıca, bağış kararlarının aile içinde konuşulmasının önemine ve okullarda yaşa uygun bir şekilde anlatılmasına vurgu yapıldı.
