Emeklilik hayali kuran birçok çalışan, yaş ve prim gününü tamamlayarak bu sürece ulaşmanın yollarını arıyor. AKP’li kaynaklardan edinilen bilgilere göre, kademeli emeklilikle ilgili bir düzenleme mevcut değil. Ancak, mevcut mevzuat çerçevesinde bazı çalışanlar için erken emeklilik imkânları sunulmakta.
Sigorta başlangıç tarihi, çalışma süresi, prim günü ve kişisel koşullara bağlı olarak değişen pek çok yöntem mevcut. Bu kapsamda, erken emeklilik için öne çıkan 8 farklı formül bulunuyor. Bu yöntemlerden bazıları prim gün sayısını artırırken, bazıları yaş şartında avantaj sağlamaktadır.
Kadın çalışanlar, doğum sonrası iki yıllık dönemde çalışmadıkları süreleri borçlanarak emeklilik primlerine ekletebiliyor. Bu haktan en fazla üç çocuk için yararlanmak mümkün. Ancak borçlanılacak çocukların, sigortalı işe giriş tarihinden ya da staj döneminden sonra doğmuş olması gerekiyor.
Öte yandan, erkek çalışanlar ise askerlikte geçirdikleri sürelerin ihtiyaç duyulan kısmını borçlanarak emeklilik avantajı elde edebiliyor. Ancak borçlanma imkânları yalnızca doğum ve askerlik ile sınırlı değil. Örneğin, avukatlık stajı ve hekimlerin fahri asistanlık dönemleri de belirli şartlarla borçlanabiliyor. Ayrıca, yurt dışında çalışan vatandaşlar, yurt dışı borçlanması ile bu haktan faydalanabiliyor.
Bağ-Kur kapsamında çalışmış ve prim günleri dondurulmuş olanlar için de ihya seçeneği mevcut. 2008, 2015, 2018 ve 2021 yıllarında çıkarılan yasal düzenlemelerle hizmet süreleri durdurulan kişiler, gerekli işlemleri yaparak bu dönemleri yeniden hizmet sürelerine ekletebiliyor.
Çalışma hayatı sırasında iş yapabilme gücünü en az %60 oranında kaybedenler, gerekli sağlık raporunu almaları halinde malulen emekli olma şansına sahip. Bu durumda en az 1800 prim günü yeterli görülüyor ve yaş şartı aranmıyor.
Ayrıca, en az %40 engellilik oranına sahip olan çalışanlar da yaş şartı olmaksızın emekli olabiliyor. Ancak bu çalışanların sigortalılık süresi ve prim günü şartları, işe giriş tarihine ve engellilik oranına göre değişiklik göstermektedir. Aranan koşullar, 15 yıl sigortalılık ve 3700 prim gününden başlayarak 18 yıl sigortalılık ve 4680 prim gününe kadar çıkmaktadır.
Ağır ve yıpratıcı işlerde çalışanlar için ise Fiili Hizmet Süresi Zammı olarak bilinen yıpranma payı uygulanmaktadır. Madenciler, gazeteciler, gemi adamları ve sağlık çalışanları gibi belirli meslek grupları bu kapsama dâhil edilmektedir. Bu uygulama sayesinde çalışanların sigortalılık sürelerine ek günler eklenirken, işe giriş tarihinin geriye çekilmesi de sağlanmaktadır.
Başkasının bakımına muhtaç derecede engelli çocuğu bulunan annelere de erken emeklilik avantajı tanınmaktadır. Bu kapsamda, 1 Ekim 2008 tarihinden sonraki prim ödeme günlerinin dörtte biri, toplam prim günlerine eklenmekte ve bu süre, emeklilik için gereken yaş şartından düşülmektedir.
Son olarak, SSK ve Bağ-Kur kapsamında çalışanlardan, erken yaşlandığı Kurum Sağlık Kurulu tarafından tespit edilenler de emekli olabilmektedir. Tüm bu bilgiler ışığında, çalışanlar için erken emeklilik imkânlarının mevcut olduğu görülmektedir.
