Antalya’da meydana gelen hortum faciası, Türkiye’deki hortum gerçekliğini bir kez daha gözler önüne serdi. Kepez ilçesinde bir inşaat alanında yaşanan olayda, 4 işçi hayatını kaybetti, 1 işçi ise yaralandı. Hortum, işçilerin kaldığı konteynerleri parçalayarak, kule vincin devrilmesine ve çevredeki araçların zarar görmesine neden oldu. Bu üzücü olay, hortumların neden daha sık görüldüğüne dair soruları gündeme taşıdı.
Dr. Öğretim Üyesi Deniz Demirhan, Hürriyet.com.tr’ye yaptığı açıklamalarda, hortum oluşumunu etkileyen koşulları ve önümüzdeki günler için kritik uyarılarda bulundu. Özellikle, deniz suyu sıcaklıkları ile atmosferdeki hava hareketlerinin hortum oluşumunda önemli rol oynadığını vurguladı. Akdeniz’deki deniz suyu sıcaklıklarının mevsim normallerinin üzerine çıkmasının, bu tür hava olaylarını tetikleyen bir etken olduğunu belirtti.
Demirhan, hortumların oluşabilmesi için gerekli olan koşulları şöyle sıraladı: “Bir nem kaynağının olması gerekiyor. Bunun yanı sıra denize yakın bir ortam ve yer seviyesinde nemi sağlayacak sıcak bir su kaynağı da şart. Akdeniz’de bu koşullar mevcuttur ve deniz suyu sıcaklığı şu anda en yüksek seviyededir.”
Özellikle El Nino olgusunun deniz suyu sıcaklıkları üzerindeki etkisine dikkat çeken Demirhan, Ege ve Akdeniz’de sıcaklıkların aşırı yükseldiğini ifade etti. “Şu anda Antalya’da hem nem kaynağı var hem de deniz suyu sıcaklıkları çok yüksek. Bu nedenle havanın yukarıya doğru yükselebilmesi için uygun koşullar bulunuyor.” diye ekledi.
Atmosferin üst seviyelerindeki soğuk hava ile yer seviyesindeki sıcak havanın etkileşimi, yükselici hava hareketini desteklerken, bu durum bir vakum etkisi yaratarak sıcak ve nemli havanın yukarıya çıkma fırsatı bulmasını sağlıyor. Ancak Demirhan, rüzgârın yükseklikle birlikte yön değiştirmesinin de hortum oluşumu için gerekli bir koşul olduğunu belirtti.
İklim değişikliği sürecinin, bu tür hava olaylarının daha sık görülmesine neden olduğunu ifade eden Demirhan, “Günümüz koşullarında, özellikle iklim değişimi sürecinden sonra bu tarz olaylarla sık karşılaşmaya başladık. Akdeniz’de bu olayların artmasının en önemli sebebi, deniz suyu sıcaklıklarının hızlı bir şekilde yükselmesidir.” dedi.
Dünya Meteoroloji Örgütü’nün yayımladığı tahminlere de dikkat çeken Demirhan, önümüzdeki aylarda Akdeniz ve Ege bölgelerinde sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerinde seyretme ihtimalinin yüksek olduğunu ifade etti. “Kasım, aralık ve ocak aylarında sıcaklıkların ortalamaların üzerinde olma ihtimali yüzde 60 ile yüzde 70 arasında.” dedi.
Son olarak, bölgede kuvvetli sağanak yağış ve hortum riskinin devam ettiğini belirten Demirhan, özellikle Manavgat, Alanya ve Anamur çevrelerinde dikkatli olunması gerektiğini vurguladı: “Antalya’da Anamur, Manavgat, Alanya ve Gazipaşa çevrelerinde çok kuvvetli sağanak yağış bekleniyor.”
