Alev alev yanan şehirlerde aşırı sıcaklar, 50 binden fazla can aldı! Yapılan kapsamlı bir araştırma, bu yazın tarih boyunca kaydedilen en ölümcül yaz olduğunu ortaya koydu. İklim krizi, bu ölümlerin üçte ikisinin doğrudan nedeni olarak belirlendi. Türkiye’de düzenlenecek olan BM İklim Zirvesi (COP31) öncesinde açıklanan bu acı tablo, sıcak hava dalgalarının toplumu genç-yaşlı demeden tehdit ettiğini gözler önüne seriyor.
İklim krizinin etkileri her geçen gün daha belirgin hale gelirken, Avrupa bu yıl en yıkıcı yaz mevsimini geride bıraktı. Kıta genelindeki şehirlerde, kavurucu sıcaklar nedeniyle 50 binden fazla insanın hayatını kaybettiği bildiriliyor. Imperial College London ve London School of Hygiene and Tropical Medicine tarafından yürütülen bir çalışma, 30 Avrupa ülkesindeki 854 şehirde, mayıs sonu ile ağustos sonu arasında 50.391 kişinin aşırı sıcaklar nedeniyle yaşamını yitirdiğini ortaya koydu.
Ancak bu rakamın, yalnızca görünen kısmı olduğu uyarısı yapılıyor. Araştırmacılar, incelenen şehirlerin, ilgili ülkelerin nüfusunun sadece %40’ını oluşturduğunu belirtiyor. Bu da, kırsal bölgeler ve diğer yerleşim yerleri dâhil edildiğinde gerçek can kaybının çok daha yüksek olabileceğini gösteriyor. Elde edilen bu ölüm oranları, 2025 yılı verilerinin iki katına ulaşırken, 2022 yılındaki 29 binlik rekoru da geride bırakmış durumda.
Bu yaz Avrupa şehirlerinde kaydedilen sıcaklıkların, fosil yakıt kirliliğinin olmadığı bir ‘insan elinin değmediği iklim’ senaryosuyla karşılaştırıldığı araştırmada, aşırı sıcaklık ölümlerinin üçte ikisinin (yaklaşık 32.600 ölüm) doğrudan fosil yakıt kirliliğinden kaynaklandığı belirlendi. Yüzyılın başlarında sıcaklığa bağlı ölümlerde iklim krizinin payı %40 seviyelerindeyken, günümüzde bu oranın %66’nın üzerine çıkması, tehlikenin boyutunu gözler önüne seriyor.
Dr. Clair Barnes, “2026 yazının, Avrupa’nın büyük bölümünde sıcaklığa bağlı ölümler açısından kaydedilen en kötü yaz olduğu söylenebilir. Fosil yakıt alışkanlığımızdan vazgeçmediğimiz sürece daha sıcak ve tehlikeli yazlar görmeye devam edeceğiz” ifadelerini kullanarak durumu özetliyor. Batı Avrupa, 1991-2020 ortalamalarının 2.9°C üzerinde bir sıcaklıkla tarihinin en sıcak yazını yaşadı. Bazı günlerde yerel sıcaklık sapmaları, normallerin 12°C üzerine kadar çıktı.
Birleşik Krallık, Met Office verilerine göre 30°C’nin aşıldığı 40 gün ve 5 yaygın sıcak hava dalgasıyla kendi sıcaklık rekorunu kırarak 4.354 can kaybı bildirdi. Tüm kıtada en fazla can kaybının yaşandığı ülke ise Akdeniz’in kalbindeki İtalya oldu. Ülkede aşırı sıcaklara bağlı olarak 13.303 ölüm kayıtlara geçti. Bu durumu takip eden ülkeler arasında ise çeşitli kayıtlar ve can kayıplarıyla birlikte diğer Avrupa ülkeleri yer alıyor.
‘Sessiz katil’ olarak adlandırılan sıcak dalgaları, yalnızca yaşlıları değil, gençleri de tehdit etmekte. Bu durum, iklim krizinin etkilerinin toplumun her kesimi üzerinde yıkıcı sonuçlar doğurabileceğini göstermektedir.
